మహాభారతంలో ఉన్న 18 పర్వాల పేర్లు, ప్రతీ పర్వంలో జరిగిన కథను క్లుప్తంగా వివరించగలరా?
ఆ పదునెనిమిది పర్వాలు వరుసగా ఇవి.
01 . ఆది పర్వము:
ఇందులో మహాభారత కధ మొత్త్తం సంగ్రహంగా చెప్పబడుతుంది. మీరడిగిన ప్రశ్నకు సమాధానంగా రెండవ అధ్యాయంలో " సర్వ సంగ్రహ పర్వము" అన్న పేరిట ఏ పర్వంలో ఏమున్నదో సంగ్రహంగా చెప్పబడుతుంది.
ప్రతీ పర్వంలోను అనేక ఉపపర్వాలు ఉంటాయి.. ఉదాహరణకు అది పర్వంలో 19 పర్వాలు ఉన్నాయి. కౌరవ పాండవుల కధ మేరకు పరిశీలిస్తే వారి వారి పుట్టుకనుంచి ( నిజానికి వారు పుట్టకముందునుంచి, ఇంకా ముందునించి కూడా) , వారి బాల్యం, విద్యాభ్యాసం. కురు పాండవుల తగాదాలు, ధర్మరాజు యువరాజుగా అభిషిక్తుడవడం , లక్క ఇల్లు కాలడం, పాండవులు చనిపోయారని అందరు నమ్మడం, విదురుడి సహాయంతో పాండవులు బయపడి రహస్య జీవితం గడపడం, హిడింబాసుర వధ, హిడింబ ద్వారా ఘటోత్కచుడిని కొడుకుగా పొందడం, ఏకచక్రపురంలో బ్రహ్మచారులుగా జీవితం , భీముడు బకాసురిని చంపడం,వ్యాసుని సలహా మేరకు ద్రౌపది స్వయంవరంలో పాల్గొని ఆమెను అర్జునుడు గెలుచుకోవడం, పాండవులు ఐదుగురు ఆమెను వివాహమాడటం, మొదటిసారిగా కృష్ణుడి పాత్ర ప్రవేశం, వారి సమాగమం , ధృతరాష్ట్రుడు రాజ్యం విభజించి ధర్మరాజును ఖండవప్రస్తం ఏలుకోమనడం, ధర్మరాజు పట్టాభిషేకం,ఇంద్రాప్రస్థనిర్మాణం , కృష్ణార్జునుల వల్ల ఖాండవదహనం, అర్జునిడికి గాండీవం, అక్షయ తూణీరం, కపిధ్వజంతో ఉన్న రధం అమరడం,ఇంద్రుడి యుద్ధవిరమణ, మయ పరిచయం ఇత్యాదులు .
02 ) సభా పర్వం:
మయసభ కారణంగా దీనికి ఆ పేరు వచ్చి ఉండవచ్చు. ద్యూతసభ కారణం కూడా కావచ్చు. ఇంద్రప్రస్థ రాజ్యాన్ని పొందాక ధర్మరాజు రాజసూయ యాగం చేస్తాడు. దానికి గాను నలుగురు తమ్ముళ్లు నాలుగు దిక్కులు జయించడం , దానికి ముందుగా జరాసంధ వధ, రాజసూయ యాగం, శిశుపాల వధ, మయసభలో దుర్యోధనుని అవమాన ఆభాస.ధృతరాష్ట్రుడు శకుని వ్యూహానుసారం ధర్మరాజును జూదానికి పిలవడం, ధర్మరాజు తనను, తమ్ముళ్లను, ద్రౌపదిని కూడా ఒడ్డి ఓడిపోవడం, ద్రౌపదిని సభకు దుశ్శాసనుడు జుట్టు పట్టుకుని లాక్కు రావడం, ద్రౌపది ప్రశ్న,ద్రౌపదివస్త్రాపహరణ విఫల ప్రయత్నం, భీముడి రౌద్ర ప్రతిజ్ఞలు,ద్రౌపదిని అనుగ్రహించి ధృతరాష్ట్రడు సర్వం తిరిగి ఇచ్చేయడం, అనుద్యూతం, ధర్మరాజు ఓడిపోయి 12 ఏళ్ళ అరణ్యవాసానికి 1 ఏడాది అజ్ఞాతవాసానికి కట్టుబడి రాజ్యాన్ని వదిలి అడవులకు పోవడం.
౦౩) అరణ్యపర్వం :
పాండవులు కామ్యకవనం చేరడం, కిర్మీర వధ, యాదవులు ,పాంచాలులు, చేది ,కేకయ రాజులు వచ్చి కలుసుకోవడం, యుద్ధానికి ధర్మరాజు విముఖత, ద్వైత వనం చేరడం , వ్యాసుడి సలహా మేరకు అర్జునుని ధర్మరాజు ప్రతిస్మృతి ఉపదేశించి తపస్సుకు పంపడం, పరమశివుని గురించి తపస్సు చేయమని ఇంద్రుడు చెప్పడం , అర్జునిడి ఉగ్ర తపస్సు, , కిరాతకుని రూపంలో శివుని రాక, పరీక్షా , పాశుపతాస్త్ర ప్రదానం, దిక్పాలకులు అనేక అస్త్రాలు ఇవ్వడం, అర్జునిని దేవేంద్రుడు స్వర్గలోకం తీసుకువెళ్లడం, చిత్రసేనుడు వద్ద సంగీతనృత్యాలు నేర్చుకోవడం, ఇంద్రుడి వద్ద ధనుర్విద్యలో మెళుకువలు తెలుసుకోవడం, ఊర్వశి శాపం, నివాతకవచులను జయించి పెట్టడం , ఇలా ఐదేళ్లు గడిపి గంధమాదన పర్వతం మీద తనవారిని కలుసుకోవడం, ఈలోపు మిగిలిన పాండవులు లోమసమహర్షితో అనేక తీర్థాలు తిరిగీ గంధమాదనం చేరడం.భీముడికి సంబంధించి నహుష వృత్తాంతం , జటాసుర వధ, సౌగంధిక పుష్పాలు తేవడం, కుబేరుడి అనుచరులతో యుద్ధం, దారిలో హనుమంతునితో కలయిక, కుబేరుని అనుచరుడు మణిభద్రుడిని చంపడం,అందరు కలిసి తిరిగి ద్వైత వనం చేరడం, దుర్యోధనుడి ఘోష యాత్ర, చిత్రసేనుడి చేతిలో పరాభవం, పాండవుల ద్వారా విడుదల,కర్ణుడి శపధం, దిగ్విజయ యాత్ర, వైష్ణవ యాగం,ఇంద్రుడు కవచకుండలాలలను హరించడం, ద్రౌపతిని జయద్రధుడు అపహరించడం, జయద్రధ పరాభవం ,కర్ణుడు వాసవీ శక్తీ పొందడం. పాండవుల అరణ్యవాస సమయ పూర్తి, యక్షప్రశ్నలు , యముని ఆశీర్వాదం.పాండవులు విరాట నగరం చేర నిర్ణయం.
ఈ పర్వంలోనే ఋషుల ద్వారా ధర్మరాజు అనేక పురాణ గాధలు వినడం. నలదమయంతుల కధ, రామాయణం, అగస్త వృత్తాంతం, సావిత్రి చరిత్ర మొదలయినవి.బృహదశ్వుని ద్వారా ధర్మరాజు అక్షవిద్య కూడా అభ్యసిస్తాడు.మరో మారు జూదం ఆడాల్సి వస్తే ఓడిపోకుండా ఉండటానికి.
04 )
విరాట పర్వం:
పాండవులు వివిధవేషాలతో విరాటుడి కొలువులో చేరుతారు.ధర్మరాజు కంకుడనే జూదమిత్రుడుగా, భీముడు వలలుడనే పేరుతో వంటవాడిగా, అర్జునుడు బృహన్నలపేరుతో పేడి వేషంలో ఉత్తరకు నృత్య శిక్షకుడిగా , నకుల సహదేవులుగ్రంధికుడు ,తంత్రీపాలుడు అన్నపేర్లతో అశ్వ శిక్షకుడు, గోరక్షకుడుగా చేరుతారు.ద్రౌపది మాలిని అన్న పేరుతోసైరంధ్రి గ రాణి సుధేష్ణ దగ్గర ఆంతరంగిక పరిచారికగా చేరుతుంది. కీచకుడు చివర్లో ద్రౌపదిని మోహించడం, అవమానించడం , భీముని చేతిలో వధింపబడటం, ఉపకీచకులు వంద మంది ద్రౌపదిని తమ అన్న కీచకుడితో పాటు దహనం చేయడానికి తీసుకుపోతూ వుంటే భీముడు గంధర్వుడిలా వచ్చి అందరిని సంహరించడం,కీచక వద్ద భీముడే చేసి ఉంటాడని దుర్యోధనుడు ఊహించడం. త్రిగర్త రాజు సుశర్మ దక్షిణ గోగ్రహణం హస్తినాపురం సైన్యం ఉత్తర గోగ్రహణం ఒక రోజు తేడాలో చేయడం. విరాటుడిని సుశర్మ బారి నుండి భీముడు రక్షించి సుశర్మను పరాభూతుడిని చేయడం ఉత్తర గోగ్రహణాన్ని అడ్డుకోవడానికి ఉత్తర కుమారుడు బృహన్నల సారధ్యంలో వెళ్లడం, భయపడ్డాఉత్తరుడికి నిజం చెప్పి అర్జునుడు నిజరూపంలో ఉత్తరుడు సారధిగా కౌరవులను జయించడం, విరాటుడు ముందు పొరబడినాపాండవులను గుర్తించి గౌరవించడం ,ఉత్తరను అర్జునుడు అభిమన్యుడి భార్యగా ఒప్పుకోవడం , పాంచాలులు , యాదవులు విరాటనగరం రావడం,శ్రీకృష్ణుని సమక్షంలో ఉత్తర అభిమన్యుల వివాహం జరగడంతో విరాట పర్వం ముగుస్తుంది.
05 )
ఉద్యోగ పర్వం
ఉత్తరాభిమన్యుల వివాహానంతరం పాండవ పక్షీయులందరు ఉపప్లావ్యంలో సమావేశం. దుర్యోధనుడు మంచి మాటలతో లొంగడు కనుక ఒక పక్క యుద్ధ సహాయం సమీకరించుకుంటూనే అనుకున్న ఒప్పందం ప్రకారం తమ రాజ్యాన్ని ఇవ్వవలసినదని ద్రుపదుడి పురోహితుడు ద్వారా రాయబారం జరిపిస్తారు. శ్రీకృష్ణుడు ద్వారకకు వెళ్ళిపోతాడు. రాయబారితో ధృతరాష్ట్రుడు సమాధానం పంపుతానని తమ తరఫున సంజయుడిని పంపిస్తాడు. సంజయుడు ధృతరాష్టృని మనోగతాన్ని వివరిస్తాడు. తన కొడుకు తన మాట వినడు కనుక ధర్మరాజు నాశనాశనకరమయిన యుద్ధం చేయవద్దని సలహా. ఈలోపుగా ఇరు పక్షాలు యుద్ధ ప్రయత్నాలు చేస్తూనే ఉంటాయి. శ్రీకృషుని దగ్గరకు అర్జునుడు దుర్యోధనుడు సహాయానికి వెళితే యుద్ధం చేయని కృష్ణుని అర్జునుడు సారధిగా కోరుకుంటాడు, దుర్యోధనుడు ఒక అక్షోహిణీ నారాయణసేనతో తృప్తి పడతాడు. బలరాముడు తాను ఎవరి తరఫున యుద్ధం చేయనని చెబుతాడు. కృతవర్మ ను కలిసి దుర్యోధనుడు ఆనందంగా వెళ్ళిపోతాడు. పాండవుల కు సహాయం చేయడానికి వచ్చే శల్యుడిని దుర్యోధనుడు మభ్యపెట్టి తనవైపు యుద్ధం చేసేలా తిప్పుకుంటాడు. ఆ విధంగా పాండవులకు ఏడు , కౌరవులకు పదకొండు అక్షోహిణీల సైన్యం సమకూరుతుంది.సంజయ రాయబారిని ప్రతిగా శ్రీకృష్ణుడు కౌరవుల వద్దకు వెళతాడు దుర్యోధనుడు అయిదు ఊళ్లు ఇవ్వడానికి కూడా నిరాకరించి శ్రీకృష్ణుడిని బందీ చేద్దామనే ఆలోచన చేస్తాడు. శృకృష్ణుడు కోపించి తాను ఒక్కడే రాలేదనీ తనలో అనంత విశ్వం ఉన్నదనీ విశ్వరూపం చూపిస్తాడు. అంత అయినాక ధృతరాష్ట్రుడు తన అసహాయత వ్యక్తం చేస్తాడు. శ్రీకృష్ణుడు వెళ్తూ వెళ్తూ కర్ణుడికి అతడి జన్మరహస్యం గుర్తు చేసి పాండవపక్షంలో యుద్ధం చేయమని కోరుతాడు. అది సమంజసం కాదని కర్ణుడు నిరాకరిస్తాడు. కుంతి కూడా అదే కోరిక కర్ణుడిని కోరితే కర్ణుడు తాను దుర్యోధనుడి తరఫున యుద్ద్ధం చెయ్యక తప్పదని , అయితే యుద్ధంలో అర్జునుడు తప్ప మిగిలిన నలుగురిని అవకాశం వచ్చినా చంపనని మాట ఇస్తాడు.భీష్ముడికి సర్వసైన్యాధిపత్వం ఇవ్వబడుతుంది. తమ పక్షంలోను పాండవ పక్షంలోను ఉన్న వీరుల బలాబలాలు లెక్కచూపే సమయంలో కర్ణుడిని అర్ధరధుడిగా నిర్ధారిస్తే , భీష్ముడు యుద్ధరంగంలో ఉన్నన్నిరోజులు తాను యుద్ధం చేయనని కర్ణుడు శపధం చేస్తాడు. పాండవుల తరఫున ద్రుష్టద్యుమ్నుడిని సర్వసైన్యాధిపతిగాను, అర్జునిడిని సేనాపతులకు అధినేత గాను , కృష్ణుని అర్జునికి అధినేతగాను , సారధి గాను ధర్మరాజు ప్రకటిస్తాడు.చివరగా శకుని కొడుకు ఉలూకుని ద్వారా దుర్యోధనుడు యుద్ధానికి రమ్మని రెచ్చగొడుతూ సందేశం పంపిస్తాడు.అతడిద్వారానే పాండవులు ప్రతిసందేశం పంపిస్తారు.భీష్ముడు తాను శిఖండితో యుద్ధం చేయనని చెబితే ఆ వృత్తాంతం వినగోరుతాడు దుర్యోధనుడు.భీష్ముడు తాను కాశీరాజు కుమార్తెలను ఎత్తుకొని రావడం, అంబావృత్తాంతం, శిఖండి పుట్టుక, ముందు స్త్రీగా పుట్టి పురుషుడిగా మారిన వైనం చెబుతాడు. కురుక్షేత్రం యుద్ధభూమిగా నిర్ణయించబడుతుంది. కురు పాండవ సేనలు యుద్ధానికి బయలుదేరడంతో ఈ పర్వం ముగుస్తుంది.
06 )
భీష్మ పర్వం:
ఇక్కడనుంచి , భీష్మ, ద్రోణ, కర్ణ, శల్య పర్వాలు నాలుగు యుద్ధ పర్వాలు.
వ్యాసమహాముని ఇచ్చిన దివ్యదృష్టితో ధృతరాష్ట్రుడికి యుద్ధ వివరాలు చెప్పడానికి నియుక్తుడయి ముందుగా ద్వీపాల వివరాలు , అవీ చెబుతాడు. యుద్ధం మొదలవుతుంది.ధర్మరాజు భీష్మాదుల ఆశీర్వచనాలు తీసుకుంటాడు. యుయుత్సుడు పాండవ పక్షానికి చేరుతాడు. అర్జునుడి విషాదయోగం, గీతోపదేశం జరిగాక యుద్ధం మొదలవుతుంది.భీష్ముడి పరాక్రమం తట్టుకోలేక పాండవులు భీష్ముడిని వధోపాయం అడుగుతారు.శిఖండిని అడ్డు పెట్టుకొనియుద్ధం చెయ్యమని సలహా ఇస్తాడు. పదిరోజులు యుద్ధంలో భీష్ముడు పరాక్రమించి , పదోరోజు శిఖండి అర్జునుడి వేసిన బాణాల వల్ల తీవ్రంగా గాయపడి రధం మీదనించి పడతాడు.అంపశయ్య పై వాలిన భీష్ముడికి శరాలతో తలదిండు అమర్చి , గంగను రప్పించి దాహం తీరుస్తాడు అర్జునుడు .తాను పోయిన తర్వాతనయినా సంధి చేసుకోమని దుర్యోధనుడిని అడుగుతాడు. అలా బాణాల మీద పడుకుని ఉత్తరాయణం గురించి ఎదురు చూసే భీష్ముడి వద్దకు కర్ణుడు వచ్చి ఆశీర్వాదం తీసుకుంటాడు.
07 )
ద్రోణ పర్వం:
ఇది భీష్ముడు పడిన అనంతరం అయిదు రోజులపాటు ద్రోణుని సేనాధిపత్యంలో జరిగిన యుద్ధ కధ. చాలామంది వీరులు మరణించిన పర్వం కూడా.ద్రోణుడికి సర్వసైన్యాధక్ష పదవినిచ్చి గౌరవిస్తాడు దుర్యోధనుడు; ధర్మరాజును ప్రాణాలతో పట్టివ్వమని కోరుతాడు. కర్ణుడు కూడా రంగ ప్రవేశం చేస్తాడు. చక్రవ్యూహంలో అభిమన్యుడి వధ. ప్రతీకారంగా అర్జునుడి చేతిలో సైంధవ సంహారం , భూరిశ్రవుడిని అర్జునుడు చేయి నరకడం, ప్రాయోపవేశంలో ఉన్న అతడి తలను సాత్యకి నరకడం, రాత్రియుద్ధం మొదలు. ఆలంబసుడుని ఘటోత్కచుడు చంపి విజృంభిస్తే గత్యంతరం లేక అర్జునుడి కోసం దాచిన శక్తి ఆయుధాన్ని ఘటోత్కచుడిని చంపడానికి వాడటం,చివరగా , ధర్మరాజు 'అశ్వద్ధామ హతః కుంజరః' అనే అర్ధసత్యంతో ద్రోణుడిని యుధవిముఖుడిని చేయడం, యోగంలోఉన్న ద్రోణుడి తలని ధృష్టద్యుమ్నుడు ఖండించడం , అశ్వద్ధామ కోపించి నారాయణాస్త్రం ప్రయోగించి తీవ్ర నష్టం కలిగంచడంతో ఈ పర్వం ముగుస్తుంది.
08 )
కర్ణ పర్వం:
ద్రోణుని మరణం తరువాత కర్ణుడు సర్వసైన్యాధిపత్వం వహిస్తాడు. అతను యుద్ధం చేసింది స్వీయ నాయకత్వంలో ఒకటిన్నర రోజులే. తల్లికిచ్చిన మాట నిలబెట్టుకుంటాడు కర్ణుడు. దుశ్శాసనుడితో సహా అనేకమంది కౌరవులను భీముడు చంపేస్తాడు. కర్ణుడు భార్గవాస్త్రంతో పెద్ద నష్టం కలిగిస్తాడు. తనని పరామర్సించడానికొచ్చిన అర్జునిడిని ధర్మరాజు కర్ణుడికి వెరచి వచ్చావని నిందిస్తే అర్జునుడు తన గాండీవాన్ని దూషించిన వారిని వధించే వ్రతనియమం ఉన్నా కృష్ణుని సలహా మేరకు నిందించి వ్రత పాలన పాటిస్తాడు. తరువాత నిందించినందుకు బాధపడి ఆత్మహత్య చేసుకోబోతే దానికి మారుగా తనని తాన పొగుడుకంటే అది ఆత్మహత్యతో సమానమనే కృష్ణుని సలహా పాటించి బయటపడతాడు.
ఆ విధంగా శ్రీకృష్ణుడు వారిద్దరిని ఒకటి చేసి అర్జునిడిని కర్ణ వధకు తీసుకెళతాడు. చివరి రోజు కర్ణుడికి శల్యసారధ్యం లభిస్తుంది. ధర్మరాజు కోరిక మేరకు శల్యుడు కొంత తేజోవధ చేస్తాడు. ఇద్దరికి పెద్ద వాదన అవుతుంది. దుర్యోధనుడు ఇద్దరికీ సర్ది చెబుతాడు. కర్ణుడి కొడుకు వృషసేనుడుని అర్జునుడు చంపేస్తాడు. కర్ణార్జునల మధ్య పెద్ద యుద్ధం జరుగుతుంది.కర్ణుడి నాగాస్త్రం విఫలమవుతుంది. అతడి శాపాలు పని చేయడం ప్రారంభిస్తాయి. రధచక్రం భూమిలో కూరుకుపోతుంది.యెంత ప్రయత్నించినా రాదు.కర్ణుని చివరి ఘడియలు సమీపిస్తాయి. శ్రీకృష్ణ ప్రేరణతో అర్జునుడు వేసిన బాణం వల్ల కర్ణుడి తల తెగి పడుతుంది.ధర్మరాజు వచ్చిపడిపోయిన కర్ణుడిని చూసి హర్షిస్తాడు. దుర్యోధనుడు విచారిస్తే శల్యుడు ఓదారుస్తాడు.పదిహేడవ రోజు యుద్ధం, కర్ణపర్వం ముగుస్తాయి.
09 )
శల్య పర్వం:
శల్యుడు సర్వసైన్యాధిపతి అవుతాడు. సర్వశక్తులతో అద్భుతంగ యుద్ధం చేసినా చివరికి ధర్మరాజు చేతిలో మరణిస్తాడు. సహదేవుడు శకునిని అతని కొడుకు ఉలూకుడిని తన ప్రతిజ్ఞ నిలబెట్టుకుంటూ చంపేస్తాడు.
కౌరవుల తరఫున అశ్వద్ధామ, కృతవర్మ, కృపాచారుడు తప్ప వీరులు, మిత్రులు, కుమారులు, సోదరులు ఎవ్వరూ మిగలరు. అలిసిపోయి, నిరాశతో దుర్యోధనుడొక్కడు కేవలం గద తీసుకుని నడుచుకుంటూ ఒక మడుగులో జలస్తంభన విద్య ప్రయోగించి కూర్చుంటాడు. పాండవులు వెదకడంలో తెలుసుకుని మడుగు చుట్టూ చేరుకొని దుర్యోధనుడిని మాటలతో యుద్ధానికి ప్రేరేపిస్తారు. తన ఇష్టమయిన ఆయుధంతో యుద్ధం చేయవచ్చని దుర్యోధనుడు చెప్పగా భీముడితో గద యుద్ధానికి సిద్ధపడి మడుగునుంచి బయటకు వస్తాడు. ఈ లోగాబలరాముడు కూడా అక్కడికి చేరుకుంటాడు. ద్వంద్వ యుద్ధంలో దుర్యోధనుడి తొడల మీద గద ప్రహారం చేసి , పడగొట్టి విజయం సాధిస్తాడు భీముడు. బలరాముడు భీముడు తొడల మీద కొట్టడం తప్పని నిరసన వ్యక్తం చేసి వెళ్ళిపోతాడు. దుర్యోధనుడుశ్రీకృష్ణుడిని నిందిస్తే , అతని అధర్మాలన్నీ గుర్తు చేస్తాడు కృష్ణుడు. దుర్యోధనుడు స్పృహ కోల్పోగా శ్రీకృష్ణుడు పాండవులు వెనుకకు మరలి ఆ రాత్రికి నాదీ తీరంలో విశ్రాంతి తీసుకుంటారు. ఆ తరువాత దుర్యోధనుడిని వెదుకుకుంటూ అశ్వద్ధామ, కృతవర్మ, కృపాచార్యుడు వచ్చి చూస్తారు. అతని స్థితి చూసి బాధపడతారు. అశ్వద్ధామ యుద్ధం ఇంకా ముగియలేదని , తానూ ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాని చెబితే దుర్యోధనుడు అతడిని సర్వసైన్యాధిపతిగా నియుక్తుని చేస్తాడు.అశ్వద్ధామ ఆ ఇరువురిని తీసుకుని బయలుదేరడంతో శల్యపర్వం ముగుస్తుంది.
10 )
సౌప్తిక పర్వం:
అశ్వద్ధామ , కృతవర్మ,కృపాచార్యుడు ఆ రాత్రి తమ శిబిరాలకు వెళ్లరు, అప్పటికే పాండవులు ఆ శిబిరాలను ఆక్రమించారు. కౌరవ స్త్రీలందరు , మంత్రులు యుయుత్సుడి ఆధ్వర్యంలో హస్తినాపురానికి వెళ్లిపోయారు. ఒక చెట్టు క్రింద కూర్చుని ఆలోచిస్తున్న అశ్వద్ధామకు చీకట్లో ఒక గుడ్లగూబ పక్షుల్ని నాశనం చేయడం కనిపిస్తుంది. అశ్వద్ధామ
ఆ రాత్రికే యుద్ధం చేయాలనీ నిశ్చయించుకుని ఇద్దరు వీరులను నిద్ర లేపుతాడు. ముందు వారించినా అశ్వద్ధామ పట్టుదలతో వారూ అతడిని అనుసరిస్తారు. అశ్వద్ధామ ఒక్కడే శిబిరంలో ప్రవేశించి శివుడి అనుగ్రహం ద్వారా ల అసాధారణ కార్యం సాధించి ధృష్టద్యుమ్నుడు, శిఖండి, ఉపపాండవులు తో బాటు అడ్డు వచ్చ్చిన వీరులందరని ఊచ కోత కోస్తాడు. కృప కృతవర్మలు శిబిరానికి నిప్పు పెట్టి బయటకు వచ్చినవారినందరిని చంపేస్తారు.ఆ విధంగా మారణకాండ సాగించి ఆ వార్త చనిపోబోతున్న దుర్యోధనుడికి చెబుతారు. దుర్యోధనుడు వారిని కౌగలించుకుని స్వర్గస్తుడవుతాడు.
జరిగిన సంగతి తెలిసి భీమార్జునులు పారిపోయిన అశ్వద్దామను వ్యాసాశ్రమంలో పట్టుకుంటారు. ఆ యుద్ధంలో అశ్వద్ధామ ఓడిపోయి తన శిరోమణి ఇచ్చేసి జీవం దక్కించుకుంటాడు,అయితే అశ్వద్ధామ బ్రహ్మ శిరోనానామకఉత్తర గర్భం మీద అస్త్రంఆమంత్రిస్తాడు. ' అపాండవం చేస్తానని చెప్పి వేసిన అస్త్రం అది.దీనితో సౌప్తిక పర్వం ముగుస్తుంది.
,
11 )
స్త్రీ పర్వం:
యుద్ధం ముగిసింది. విదురుడు ధృతరాష్ట్రుడిని ఊరడిస్తాడు. చనిపోయినవారిని చివరిసారిగా చూడటానికి ధ్రితరాష్ట్రుడు, గాంధారి, కుంతి,విదురుడు , కౌరవుల భార్యలు, కోడళ్ళు,,కర్ణుని భార్యలు,అనేకమంది రాజుల భార్యలు కురుక్షేత్రానికి వస్తారు. పాండవులు , ద్రౌపది, మిగిలిన స్త్రీలు చాలామంది వస్తారు. గాంధారికి వ్యాసుడు కొడుకులందరిని చూసుకునే శక్తీనిస్తాడు. విలపిస్తున్న కోడళ్లను చూసిన గాంధారికి పాండవుల మీద కోపం వచ్చ్చి శపించాలనుకొంటుంది.ఆ సంగతి గ్రహించిన వ్యాసుడు ఆమెకు నచ్చచెప్పి మనసు మళ్లిస్తాడు. భీముడ్ని కౌగలించుకుని ధృతరాష్ట్రుడు గట్టిగ అదుముతాడు.కృష్ణుడు ఉండగానే గ్రహించి భీముడికి బదులు ఇనపవిగ్రహం పెట్టడంతో భీముడు రక్షింపబడతాడు, విగ్రహం పిప్పి అయిపోతుంది.ధృతరాష్ట్రుడు కోపం తగ్గి పాండవులందరిని ఆదరిస్తాడు. పాండవులు గాంధారికి ప్రణామం చేస్తారు. గాంధారి కోపం, శోకం అణుచుకున్నా ఆమె చూపు ధర్మరాజు పాదాల మీద పది గోర్లు నల్లగా కమిలిపోతాయి. ఒక్క కొడుకునీ మిగల్చలేదని ,దుర్యోధనుడిని తొడలమీద కొట్టాడని,దుశ్శాసనుడు రక్తం తాగాడని భీముడిని నిష్టూరమాడుతుంది. తన ప్రతిజ్ఞ వల్ల ఆలా చేసానని,లేకుంటే ఆమె కొడుకును చంపడం సాధ్యం కాదని, రక్తం నోటిలో తీసుకున్న తగ్గలేదని చెప్పి తప్పుకుంటాడు భీముడు. గాంధారి కోపం కృష్ణుడి మీదకు మళ్లుతుంది. యాదవులందరు కృష్ణబలరాములతో సహా ఇప్పటినించి 36 సంవత్సరాలకి నాశనం అవుతారని శపిస్తుంది. విధి అలాగే నిశ్చయించనుందని శ్రీకృష్ణుడు శాపాన్ని స్వీకరిస్తాడు. దహనసంస్కారాల సమయంలో కర్ణుడు కూడా తన కొడుకేనని అతనికి కూడా పాండవులు తర్పణం వ్వవలసి ఉన్నదని కుంతి కర్ణుడి జన్మరహస్యం చెబుతుంది. స్త్రీలనోట్లోరహస్యాలు దగకూడని ధర్మరాజు అంటాడు. కర్ణుడి తన అగ్రజుడని తెలిసిన ధర్మరాజుతో బాధ మొదలవుతుంది. ధర్మరాజు ప్రేతకర్మలు నిర్వర్తించి, భారమయిన గుండెతో, సోదరులతో గంగ ఒడ్డున నిలిచియున్న సమయంలో స్త్రీ పర్వం పూర్తి అవుతుంది.
12 )
శాంతి పర్వం
కర్ణుని జన్మ వృత్తాంతం , విప్ర శాపం, పరశురామ శాప వృతాంతం, కర్ణుడి సాయంతో దుర్యోధనుడు కళింగ రాజకన్యను అపహరించడం, కర్ణుడు జరాసంధుని ఓడించి మాలిని నగరాన్ని పొందడం ఉంటాయి. ధర్మరాజు రాజ్యం తీసుకోనని పట్టుబడితే అందరు అనేకరకాలుగా చెప్పి ఒప్పిస్తారు. మహా యుద్ధ పాపాన్ని అశ్వమేధ యాగం చేసి పోగొట్టుకోవచ్చని చెప్పిన మీదట ధర్మరాజు రాజ్యం స్వీకరించడానికి ఒప్పుకుంటాడు. పట్టాభిషేకం జరుగుతుంది,. భీష్ముడు మరణించే వ్యవధిలోగా ఆయనవద్ద రాజధర్మం, అనేక సస్త్ర రహస్యాలు తెలుసుకోమన్న శ్రీకృష్ణుని సలహా ప్రకారం ధర్మరాజు బీష్మని కలసి అనేక విషయాలు నేర్చుకుంటాడు.
ఇది నిజానికి అన్నిటి కన్నా పెద్ద పర్వం . కధ సాగదు కానీ ధర్మసంబంధమయిన ఎన్నో విషయాలు ఇందులో చర్చించబడతాయి.
13 )
అనుశాసన పర్వం:
భీష్మ ధర్మరాజ సంవాదమే ఈ పర్వమంతాను. దీనిలోనే అందరికి పరిచయమయిన విష్ణు సహస్ర నామ ఉపదేశం, భీష్ముని ద్వారా యుధిష్ఠరుడిని ఉంటుంది
.అనేక ధర్మ రహస్యాలు ఇందులో నిక్షిప్తమై ఉన్నాయ్.
భీష్ముడు ధర్మరాజు సందేహాలన్నీ నివృత్తి చేసాక హస్తినాపురం చేరడానికి అనుమతి ఇచ్చి ఉత్తరాయణం వచ్చాక తనకు కలం తీరే సమయం వస్తుందని , అప్పుడు రావలసినదని చెప్పి పంపిస్తాడు.ధర్మరాజు హస్తినకు తిరిగి వచ్చి మృతవీరుల కుటుంబాలకు ఇతోధిక ధనసహాయం చేసి ఏభై రోజుల తరువాత దక్షిణయాం ముగిసి
ఉత్తరాయణం వస్తోందని తిరిగి భీష్ముని చెంతకు srikrushnuni ధృతరాష్ట్రుని, గాంధారిని,కుంతిని, సోదరులని, ఇతర ముఖ్యులను వెంటపెట్టుకుని వెళ్తాడు. ఋషులతో కూడి ఉన్న భీష్ముడు ధర్మరాజును , ధృరాష్ట్రుడిని చివరి సందేశాలిచ్చి, ప్రాణాలు విడవడానికి శ్రీకృష్ణుని అనుమతి కోరుతాడు.అందరిని చివరిసారి ఆప్యాయంగా కౌగలించుకొని శరీరంలో ఒక్కొక్క భాగాన్ని యోగంలోంచి ఉపసంహరిస్తాడు. బాణాలన్నీ ఒక్కక్కటిగా విడివడతాయి.భీష్ముని ప్రాణాలు శిరస్సు ఛేదించుకుని బయటకు వచ్చి అనంతవాయువులలో కలిసిపోతాయి.అందరు అగ్నిసంస్కారం చేసి గంగానది చేరుతారు,తర్పణ సమర్పణకు. గంగ నేయీటినుంచి బయటకు వచ్చి కుమారుని మరణానికి సోకిస్తుంది. వ్యాసుడు కృష్ణుడు ఆమెను ఓదార్చగా తిరిగి నీటిలో ప్రవేశిస్తుంది. అందరు గంగకు పూజలు చేసి వెనక్కి మరలడంతో అనుశాసన పర్వం ముగుస్తుంది.
14 )
ఆశ్వమేధిక పర్వం:
భీష్మ నిర్యాణం తరువాత ధర్మరాజు తీవ్రమయిన విచారానికి లోనవుతాడు. తాతగారిని చంపినా పాపం నుంచి తనకు ఎలా నివృత్తి లభిస్తుంది అని అడిగితే అశ్వమేధ యాగం చేయమని సలహా ఇస్తాడు. యుద్ధానికే ఖజానా ఖాళీ అయినా తానూ యాగం ఎలా చెయ్యగలుగుతానని మళ్ళీ
అడుగుతాడు ధర్మరాజు. మరుత్త మహారాజు వెనుకటి యుగంలో దాచిని అనంత ధనరాశులు హిమాలయాల్లో భద్రంగా ఉన్నాయని , వాటితో నిర్వహించవచ్చుననీ సలహా చెబుతాడు వ్యాసుడు.
శ్రీకృష్ణుడు , సుభద్రను తీసుకుని తిరిగి శ్వమేధసమయానికి ముందుగానే వస్తానని ద్వారకా చేరుకొని యుద్ధ వృత్తాంతం, అభిమన్యు వధతో సహా వాసుదేవుడికి తెలియపరుస్తాడు.
పాండవులు హిమాలయాలకు వెళ్లి బంగారం, మణులు తెచ్చుకుని వచ్చే లోపు ఉత్తర ప్రొమృతశిశువును కంటుంది. అశ్వద్ధామ అస్త్ర ప్రభావం అది. సమయానికి చేరుకున్న శ్రీకృష్ణుడు శిశువుకు జీవప్రదానం చేసి పరీక్షిత్తు అని పేరు పెడతాడు.
తరువాత అర్జునుడు అశ్వం వెనుక వెళ్లి అనేక రారాజులు జయించి తిరిగి వస్తాడు. తన కొడుకు భబ్రువాహనుని చేతిలో అర్జునుడు హతమవ్వడం , ఉలూపి నాగమణి ద్వారా అతడిని బతికించడం, తద్వారా వసువుల శాపానికి ప్రతిక్రియ జరిపామని చెప్పడం ఒక విశేషం.
అశ్వమేధ యాగం విజయవంతంగా సమాప్తి అవుతుంది.
శ్రీకృష్ణుడు అర్జునుననకు ఉపదేశించిన బ్రాహ్మణా గీత , అనుగీత అని కూడా అంటారు, ఇందులోనిదే.
శ్రీకృష్ణుడు భగవద్భక్తుల గురించి , వైష్ణవ ధర్మం గురించి ఉపదేశించి తిరిగి ద్వారకకు వెళ్లడంతో అశ్వమేధిక పర్వం ముగుస్తుంది.
15 )
ఆశ్రమవాసిక పర్వం:
ధర్మరాజు ధృతరాష్టుడిని , గాంధారిని స్వంత కొడుకులాచూసుకుంటాడు. అయినా భీముడు మాత్రం అపుడపుడు పెదనాన్న వినేలాగా నిష్టుర వాక్యాలు పలుకుతూ ఉంటాడు. ఇలా నిర్వేదానికి గురి అయిన ధృతరాష్ట్రుడు ఉపవాసాలతో శరీరం శుష్కిన్పచేసుకుని శల్యావశిష్ఠుడవుతాడు. తానూ, గాంధారి వానప్రస్థానానికి వెళతామని చెబుతాడు. వ్యాసుడు కూడా ధర్మరాజుని అడ్డు పెట్టవద్దని చెబుతాడు. ధృతరాష్ట్రుడు కొడుకులందరికి ఆఖరిసారిగా తర్పణాలు ఇచ్చి, విరివిగా దానాలు చేసి గాంధారి సహితంగా అడవులకు బయలు దేరతాడు. కుంతి తాను కూడా వారి సేవలో వెళ్లిపోతానని , పాండవులను దుఃఖంలో ముంచి వెళ్ళిపోతుంది. వారు శతరూప ఆశ్రమంకు వెళ్లి అక్కడే నివాసం ఏర్పరచుకుంటారు. విదురుడు, సంజయుడు కూడా వారితో వెళ్లిపోతారు.
పాండవుల దుఃఖానికి అంతులేదు. ఒక సంవత్సరం తరువాత పాండవులు అందరు భార్యలతో కలిసి పెద్దల దర్శనానికి బయలు దేరుతారు. అత్తమామలను చూడడానికి కౌరవ పత్నులందరు బయలుదేరుతారు.
అందరు సమాగమయినప్పుడు వ్యాసుడు కూడా వారిని కలుస్తాడు. వెళ్లిన రోజే విదురుడు ఎక్కడని అడిగితే అతడు సన్యాసాశ్రమంలో అడవులలో తిరుగుతూ ఉన్నాడని ఎప్పుడయినా కనిపిస్తూ ఉంటాడని చెబుతారు. విదురుడిని వెదుకుతూ ధర్మరాజు అడవులలోకి వెళ్లి దూరంగా చూస్తాడు. పిలుస్తూ దగ్గరకు వెళ్లేసరికి ఒక చెట్టునానుకుని ధర్మరాజు కళ్ళలోకి చూస్తూ ప్రాణం విడుస్తాడు విదురుడు.
వ్యాసమహర్షి ధృతరాష్త్రాదుల అభ్యర్ధన మేరకు చనిపోయిన వారందరిని దేవా లోకాలలోనుంచి రప్పిస్తాడు , ఒక రాత్రికి. అందరూ తమతమ ప్రియబంధువులను కలిసి ఆ రాత్రి ఆనందంగా గడుపుతారు. తెల్లవారగానే వచ్చినవారందరు వారి వారి రధాలలో గంగానదిలోకివెళ్ళిఅదృశ్యమవుతారు.కౌరవుల భార్యలందరూ వ్యాసుడి అనుమతితో గంగలో మునిగి ప్రాణాలు విడిచి భర్తలను చేరుకుంటారు.ఎక్కువ సమయం అక్కడ ఉంటె మునులదినచర్యలు కుంటుపడతాయని ధృతరాష్ట్రుడు చెప్పి ధర్మరాజును తిరిగి పంపుతాడు. మరి రెండు సంవత్సరాల తరువాత నారదుని ద్వారా దావానలం లో ధ్రితరాష్ట్రుడు, గాంధర్, కుంతి ప్రాణాలు వదిలారని , సంజయుడు తప్పించుకుని హిమాలయాల్లో తపస్సుకొరకు వెళ్లాడని తెలుస్తుంది.పాండవులు విలపించి పెద్దలకు చేయవలసిన కర్మలు చేసి విరక్తులవుతారు. ఈ పర్వం ఆలా ముగుస్తుంది.
16
మౌసల పర్వం:
యుద్ధానంతరం దాదాపుగా 36 సంవత్సరాలు గడిచాయి.గాంధారి నియమించిన గడువు కూడా అదే. ద్వారకలో శ్రీకృష్ణిడిని చూడడానికి విశ్వామిత్రాది ఋషులు వస్తారు. కొంతమంది యాదవులు ఋషులను పరిహాసం చేయడానికి సాంబుడికి ఆడ వేషం వేసి, అతను భబ్రుది భార్య అనీ, ఆమె గర్భంలో ఉన్న శిశువు అడా మగా అని ప్రశ్నిస్తారు. వారి ఆగడానికి విసిగిన మునులు ఆమె కడుపులో ముసలం పుడుతుందని , అది వంశ వినాయాసనానికి కారణమవుతుందని శాపమిస్తారు. సాంబుడు మరునాడే ఒక ముసలన్నీ కంటాడు. ఉగ్రసేనుడు దానిని చూర్ణం చేసి సముంద్రంలో పాడేయిస్తాడు. సముద్ర తీరంలో ఆ చూర్ణం ప్రభావంతో రెళ్ళు దట్టంగా పెరుగుతుంది.
ఒక నాడు శ్రీకృష్ణుడు అందరిని తీసుకొని సముద్ర తీరం చేరుతాడు. అక్కడా అందరు మధువు సేవించి ఆ మత్తులో సాత్యకి , కృతవర్మ మహాభారతంలో వైరి పక్షం చేసిన అన్యాయాల విషయంలో వాదులాడుకుంటారు కృతవర్మను సాత్యకి చంపితే , సాత్యకిని కృతవర్మ సహచరులు పానపాత్రలతో సాత్యకిని కొట్టి చంపేస్తారు. ఆ కొట్లాటలో శ్రీకృష్ణుడు కూడా
No comments:
Post a Comment